Nghị quyết 57-NQ/TW đặt mục tiêu kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP vào năm 2030. Để đóng góp vào mục tiêu này, chuyển đổi số phải tạo ra giá trị trong hoạt động kinh tế: doanh nghiệp nâng cao năng suất, phát triển sản phẩm, mở rộng thị trường và cải thiện hiệu quả vận hành. Điện toán đám mây cung cấp một phần nền tảng công nghệ để những thay đổi đó diễn ra.
Quyết định 1121/QĐ-TTg ngày 11/6/2025 xác định đến năm 2030, 100% cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước và 70% doanh nghiệp tư nhân sử dụng dịch vụ cloud do doanh nghiệp trong nước cung cấp; có ít nhất ba sản phẩm nền tảng "Make in Vietnam" được chứng nhận đạt tiêu chuẩn quốc tế, hỗ trợ triển khai AI và có khả năng cạnh tranh trong khu vực.
Chiến lược hạ tầng số đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030 (Quyết định 1132/QĐ-TTg ngày 9/10/2024) định hướng phát triển trung tâm dữ liệu siêu lớn, trung tâm dữ liệu hỗ trợ AI và hạ tầng kết nối đồng bộ. Chiến lược dữ liệu quốc gia giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Quyết định 1308/QĐ-TTg ngày 18/7/2026) tiếp tục đặt yêu cầu phát triển năng lực tự chủ công nghệ, bảo vệ dữ liệu và bảo đảm chủ quyền dữ liệu quốc gia.
Những định hướng này đòi hỏi cloud trong nước cần phát triển năng lực sẵn sàng đáp ứng nhu cầu mở rộng, giúp doanh nghiệp, tổ chức khai thác hiệu quả và bảo đảm quyền kiểm soát khi hoạt động kinh tế phụ thuộc sâu hơn vào hệ thống số.
Nguồn lực và khả năng vận hành
Nhu cầu của ứng dụng có thể tăng nhanh, trong khi bổ sung thiết bị, điện, làm mát và kết nối cần thời gian. Nhà cung cấp cloud phải dự báo nhu cầu, quản lý công suất khả dụng và chuẩn bị mở rộng trước khi khách hàng cần thêm tài nguyên.
Để phục vụ đông đảo doanh nghiệp, nền tảng còn cần tự động hóa cấp phát, giúp khách hàng dễ dàng khởi tạo, điều chỉnh và theo dõi tài nguyên.
AI đặt thêm yêu cầu về sự phối hợp giữa GPU, lưu trữ, mạng và phần mềm quản lý. Huấn luyện mô hình và chạy mô hình phục vụ người dùng có yêu cầu khác nhau, đòi hỏi hạ tầng được thiết kế theo từng loại tác vụ để đáp ứng hiệu năng, thời gian phản hồi và chi phí phù hợp.
Nhu cầu này đặt ra yêu cầu cho các nhà cung cấp cloud nội địa là chuẩn bị sẵn tài nguyên tính toán cho AI và cung cấp dưới dạng dịch vụ để doanh nghiệp có thể tiếp cận theo từng giai đoạn triển khai. Chẳng hạn, máy chủ ảo hỗ trợ GPU tại Zone Thủ Đức - vùng hạ tầng mới của FPT Cloud cho phép doanh nghiệp thuê tài nguyên cho các tác vụ AI theo mức sử dụng, thay vì tự đầu tư và bảo trì hệ thống GPU riêng.
Khi nhiều hoạt động cùng vận hành trên cloud, khả năng duy trì và khôi phục dịch vụ càng trở nên quan trọng. Chiến lược dữ liệu quốc gia đặt mục tiêu thiết lập dự phòng nhiều lớp tại Trung tâm dữ liệu quốc gia cho dữ liệu cốt lõi, nền tảng số trọng yếu và khôi phục dịch vụ dữ liệu thiết yếu trong không quá 4 giờ sau sự cố, thảm họa. Phương án dự phòng ở từng tổ chức, doanh nghiệp cần căn cứ trên mức độ quan trọng của nghiệp vụ, thời gian gián đoạn và mức mất dữ liệu có thể chấp nhận mà đặt ra các mục tiêu có chỉ số rõ ràng.
Kiến trúc đa vùng là phương án dự phòng cần được doanh nghiệp, tổ chức đặt ưu tiên. Theo FPT Cloud, kết nối giữa các Zone tại TP.HCM được triển khai trên bốn tuyến cáp quang độc lập qua hai nhà mạng, giúp giảm điểm lỗi đơn, giảm phụ thuộc vào một tuyến truyền dẫn, đảm bảo vận hành liền mạch và dữ liệu cho doanh nghiệp, tổ chức. Khả năng khôi phục dịch vụ cần được kiểm chứng qua diễn tập sự cố, trong đó kiểm tra việc phục hồi dữ liệu, đưa ứng dụng hoạt động trở lại và thời gian thực hiện so với mục tiêu đã đặt ra.
Ảnh minh hoạ.
Hiệu quả kinh tế
Cloud giúp doanh nghiệp tiếp cận tài nguyên công nghệ mà không phải đầu tư toàn bộ hạ tầng riêng ngay từ đầu. Khả năng cấp phát theo nhu cầu rút ngắn thời gian chuẩn bị cho ứng dụng mới, cho phép thử nghiệm ở quy mô nhỏ rồi mở rộng khi có hiệu quả. Với hệ thống đang vận hành, nhà cung cấp cùng đối tác cần lựa chọn phương án di chuyển, hiện đại hóa hoặc kết hợp với hạ tầng hiện có, phù hợp với yêu cầu nghiệp vụ và nguồn lực của doanh nghiệp.
Các dịch vụ được quản lý có thể giảm công việc vận hành mà doanh nghiệp phải tự đảm nhiệm như bảo trì nền tảng, sao lưu hoặc giám sát, tùy phạm vi dịch vụ. Nhờ đó, đội ngũ kỹ thuật của doanh nghiệp, tổ chức có thêm thời gian phát triển ứng dụng và cải tiến nghiệp vụ. Giá trị kinh tế của cloud được thể hiện qua thời gian đưa sản phẩm vào hoạt động, năng suất của đội ngũ và khả năng đáp ứng khi nhu cầu kinh doanh thay đổi.
Hiệu quả ấy cần đi cùng quyền chủ động về công nghệ và ngân sách. Doanh nghiệp cần lựa chọn được cấu hình, mức dự phòng và lộ trình mở rộng phù hợp với hoạt động kinh doanh. Với FPT Cloud, nền tảng "Make in Viet Nam" được kỹ sư Việt Nam trực tiếp tùy biến và vận hành tạo cơ sở để điều chỉnh giải pháp theo hiện trạng hệ thống và yêu cầu riêng của khách hàng. Khả năng làm chủ này có giá trị kinh tế khi giúp doanh nghiệp lựa chọn kiến trúc đáp ứng nghiệp vụ, bố trí tài nguyên phù hợp và dự tính chi phí cho từng giai đoạn triển khai.
Về chi phí, khả năng tăng, giảm và giải phóng tài nguyên cùng mô hình trả theo mức dùng (pay-as-you-go) của cloud "Make in Viet Nam" giúp hạn chế phần công suất phải duy trì khi không sử dụng. Để khai thác lợi ích này, doanh nghiệp cần nắm rõ cách tính phí, các cam kết sử dụng tối thiểu và tổng chi phí gồm tính toán, lưu trữ, truyền dữ liệu, bản quyền, hỗ trợ. Đồng thời đơn vị cloud cần cung cấp công cụ theo dõi mức sử dụng và chi tiêu giúp phân bổ chi phí, dự báo ngân sách và phát hiện lãng phí.
Quyền kiểm soát và tích lũy năng lực trong nước
Khi đưa hệ thống lên cloud, tổ chức cần xác định được dữ liệu và bản sao được lưu, xử lý ở đâu; ai có quyền truy cập; dữ liệu được xuất ra hoặc xóa theo cơ chế nào. Quyền kiểm soát được thực hiện thông qua phân quyền, quản lý khóa mã hóa, ghi nhật ký, kiểm toán và trách nhiệm pháp lý rõ ràng. Đây là những điều kiện để bảo vệ dữ liệu và góp phần bảo đảm chủ quyền dữ liệu khi sử dụng dịch vụ.
Làm chủ nền tảng đòi hỏi đội ngũ trong nước hiểu kiến trúc, có quyền và khả năng sửa đổi, kiểm thử, triển khai và bảo trì các thành phần thiết yếu. Những phụ thuộc vào phần mềm, phần cứng, bản quyền và dịch vụ bên ngoài cần được xác định rõ, cùng phương án duy trì hoặc thay thế khi điều kiện cung cấp thay đổi.
Theo FPT Cloud, nền tảng được xây dựng trên mã nguồn mở do đội ngũ kỹ sư Việt Nam can thiệp từ tầng lõi và trực tiếp vận hành. Khả năng can thiệp vào lớp phần mềm quản lý tính toán, lưu trữ và mạng tạo cơ sở để điều chỉnh cách cấp phát tài nguyên, xử lý lỗi và phát triển tính năng trong phạm vi công nghệ đã làm chủ. Giá trị lâu dài nằm ở việc đội ngũ có thể duy trì những điều chỉnh đó qua các lần nâng cấp và quá trình vận hành thực tế.
Tri thức tích lũy từ phát triển nền tảng cần được chuyển thành năng lực triển khai và hỗ trợ khách hàng. Điều này đòi hỏi sự phối hợp giữa kỹ sư phát triển, vận hành, bảo mật với chuyên gia giải pháp và đối tác am hiểu từng ngành. Đội ngũ tại Việt Nam sử dụng tiếng Việt, làm việc cùng múi giờ giúp trao đổi yêu cầu và phối hợp xử lý thuận tiện hơn. Khi kinh nghiệm được ghi nhận, đào tạo và chuyển giao, mỗi dự án góp phần mở rộng năng lực công nghệ trong nước.
Các mục tiêu số cần được nối với kết quả cụ thể ở phía người sử dụng, ứng dụng được triển khai nhanh hơn, hoạt động được duy trì tin cậy, chi phí được kiểm soát và quyền quyết định đối với dữ liệu được bảo đảm. Đó là cơ sở để đánh giá đóng góp của cloud "Make in Viet Nam" vào năng suất, sức cạnh tranh và năng lực tự chủ của nền kinh tế.
